“ည” Reviews

“ည” Reviews လွည္႔ကြက္မ်ားတဲ႔ “ည” {A Twist Filled “Night”} ၿမန္မာရံုတင္ကားၾကီးတစ္ကားကို အရသာရွိရွိ စိတ္၀င္တစားနဲ႔ မၾကည္႔ရတာ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ၾကာခဲ႔ပါၿပီ။ ဒါရုိက္တာ ထူးပုိင္ေဇာ္ဦးရဲ႕ ‘ည’ ကေတာ႔ ဒီႏွစ္ခ်ီၾကာေနၿပီ ၿဖစ္တဲ႔လုိ…

French New Wave (The Nouvelle Vague)

  New Wave Film အေၾကာင္း တစ္ေစ့တစ္ေစာင္း 1.French New Wave(the Nouvelle Vague)ဆိုတာ ဘာလဲ The Nouvelle Vague: A Beginner’s Guide French New…

Image Systems (ပုံရိပ္စနစ္မ်ား)

 ကဗ်ာဆရာလိုဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာ ‘ဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာဟာ ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္လို ဖြဲ႕ႏြဲ႕ေနလို႔မရလို႔ သနားစရာေကာင္းတယ္” ဆိုတာ တကယ္ေတာ့မမွန္ပါဘူး။ ဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာဟာ ဇာတ္လမ္းရဲ့ကဗ်ာဆန္မွုသဘာဝတရားနဲ႔ ႐ုပ္ရွင္တစ္ခုထဲမွာ အလုပ္လုပ္ပုံေတြကို နားလည္တာနဲ႔တၿပိဳင္နက္ ႐ုပ္ရွင္ဟာလည္း ကဗ်ာဓာတ္အတြက္ ၾကားခံနယ္ေကာင္းတစ္ခုျဖစ္တာ နားလည္လာမွာပါ။ ကဗ်ာဆန္တယ္ဆိုတာဟာ လွပတာကို ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။ လွပ႐ုံသက္သက္သာ ရိုက္ကူးထားတဲ့ ႐ုပ္ရွင္ေတြကို ကဗ်ာဆန္တယ္လို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ခံစားခ်က္ကို ပိုမိုေဖာ္ျပနိုင္စြမ္းရွိမွုကိုသာ ကဗ်ာဆန္တယ္လို႔ဆိုနိုင္တာပါ။ ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ရဲ့ အေၾကာင္းအရာဟာ လွပသည္ျဖစ္ေစ၊ အက်ည္းတန္သည္ျဖစ္ေစ၊ ဘာသာတရားကိုင္းရွိုင္းေစသည္ျဖစ္ေစ၊ ဘာသာတရားနဲ႔ ဆန႔္က်င္သည္ျဖစ္ေစ၊ ၿငိမ္သက္သိမ္ေမြ႕သည္ျဖစ္ေစ၊ ၾကမ္းတမ္းရက္စက္သည္ျဖစ္ေစ၊ ေက်းလက္ေဒသအေၾကာင္းျဖစ္ေစ၊ ၿမိဳ႕ျပအေၾကာင္းျဖစ္ေစ၊ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားသည္ျဖစ္ေစ၊ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္ေသာ အေၾကာင္းအရာျဖစ္ေစ၊ ခံစားခ်က္ကို အျပည့္အဝေဖာ္ျပနိုင္မွုလိုအပ္ပါတယ္။ ေကာင္းမြန္စြာ ေရးသားရိုက္ကူးသ႐ုပ္ေဆာင္ထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ဟာ ႐ုပ္ရွင္ေကာင္းတစ္ခုသာ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္နိုင္ၿပီး ေကာင္းမြန္စြာ ေရးသားရိုက္ကူးသ႐ုပ္ေဆာင္မွုအျပင္ ကဗ်ာဆန္မွုမွတဆင့္ အဲဒီ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ ခံစားမွုေဖာ္ျပနိုင္စြမ္းကို ပိုမိုေလးနက္ႂကြယ္ဝေစမွသာလၽွင္ ႀကီးက်ယ္တဲ့ ႐ုပ္ရွင္ေကာင္းတစ္ခုျဖစ္နိုင္မွာပါ။ ႐ုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ကို ၾကည့္ရွုခံစားတဲ့အခါမွာ ပရိသတ္ေတြဟာ ႐ုပ္ရွင္ထဲက ႐ုပ္ပုံတိုင္းကို အမွတ္သညာအားျဖင့္ တုံ႔ျပန္ၾကပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြဟာ ႐ုပ္ရွင္ထဲျပသထားတဲ့ အရာမ်ားကို မူရင္းအဓိပၸာယ္ထက္ ပိုၿပီး အလိုအေလ်ာက္အားျဖင့္ ဖြင့္ဆိုခံစားၾကပါတယ္။ ႐ုပ္ရွင္ထဲမွာ ကားတစ္စီးဝင္လာတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ကားတစ္စီးဆိုတဲ့ သာမန္အေတြးနဲ႔ပဲ တုံ႔ျပန္ၾကတာမဟုတ္ပါဘူး။ ထပ္ဆင့္အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔တေတြဟာ “ဟာ မာစီဒီးကား… ဒါဟာ ခ်မ္းသာျခင္းကို ျပတာ” “ လမ္ေဘာ္ဂနီကား… အရမ္းခ်မ္းသာတာ” “ သံေခ်းတက္ေနတဲ့ ေဗာက္ဝက္ဂြန္ကား… ဒါဟာ အႏုပညာသမား” “ဟာလီေဒးဗစ္ဆင္ဆိုင္ကယ္… အႏၲရာယ္” စသည္ျဖင့္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္။ ဇာတ္လမ္းဖန္တီးသူဟာ သူ႔ရဲ့ဇာတ္လမ္းကို ပရိသတ္ရဲ့ ဒီအေလ့အထေပၚမွာ မွီတည္ၿပီး တည္ေဆာက္ရပါမယ္။ ေကာင္းမြန္စြာေရးသားထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းကေန အႏုပညာေျမာက္လက္ရာတစ္ခုအျဖစ္ေျပာင္းလဲဖို႔က ပထမအဆင့္အေနနဲ႔ အစစ္အမွန္ ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏွုန္းေလာက္ကို ဖယ္ထုတ္ပစ္ဖို႔ပါပဲ။ ကမၻာႀကီးေပၚမွာရွိတဲ့အရာေတြဟာ ဘယ္႐ုပ္ရွင္အတြက္မဆို ထိေရာက္တဲ့ ထပ္ဆင့္အဓိပၸာယ္မေပးစြမ္းနိုင္ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိတဲ့အရာဝတၱဳ႐ုပ္ပုံေတြထဲကဇာတ္အတြက္ ဆီေလ်ာ္တဲ့ အေထာက္အပံ့ေပးနိုင္တဲ့ အရာဝတၳဳေတြကိုပဲ သုံးစြဲရမွာပါ။ ထုတ္လုပ္ေရးအပိုင္းမွာေတာ့ ဒါရိုက္တာတစ္ေယာက္က ဇာတ္ဝင္ခန္းတစ္ခုအတြက္ ပန္းအိုးတစ္လုံးလိုခ်င္တယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အဲဒီကိစၥဟာ ေဆြးေႏြးခ်ိန္တစ္နာရီေလာက္ၾကာသြားနိုင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပန္းအိုးအမ်ိဳးအစားမ်ိဳးလဲ၊ ဘယ္ေခတ္က ပန္းအိုးလဲ၊ ဘယ္လိုပုံစံလဲ၊ အေရာင္ကေကာ၊ ေႂကြနဲ႔လုပ္ထားတာလား၊ သတၱဳနဲ႔လား၊ သစ္သားနဲ႔လား၊ အထဲမွာပန္းေတြထိုးမွာလား၊ ဘာပန္းလဲ၊ ပန္းအိုးကို ဘယ္နားထားမွာလဲ၊ fore-ground မွာလား၊ mid-ground လား၊ back-ground မွာလား၊ ရိုက္ခ်က္ရဲ့ ဘယ္ဘက္အေပၚနားမွာလား၊ ညာဘက္ေအာက္နားေလးမွာလား၊ focus အတြင္းမွာလား၊ out of focus လား၊ မီးထိုးထားမွာလား၊ ဇာတ္ေကာင္ေတြကေကာ ထိကိုင္ၾကဦးမွာလား အစရွိတာေတြ ေဆြးေႏြးၾကရမွာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီပန္းအိုးဟာ သာမန္ပန္းအိုးတစ္အိုးမဟုတ္ေတာ့ပဲ ဒီဇာတ္ဝင္ခန္းထဲမွာရွိတဲ့ အျခားအရာဝတၳဳတိုင္းကို အဓိပၸာယ္ေတြ ရိုက္ခတ္ေနတဲ့ သေကၤတအရာဝတၳဳတစ္ခုျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။ တျခားအႏုပညာလက္ရာေတြလိုပဲ ႐ုပ္ရွင္ဟာလည္း သူ႔မွာပါဝင္တဲ့ အရာဝတၳဳတိုင္းရဲ့ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ယွက္ႏႊယ္ပတ္သက္မွုေတြနဲ႔ စုစည္းဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အႏုပညာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ဇာတ္ညႊန္းေရးသူဟာ ႐ုပ္ရွင္ကိုပုံရိပ္စနစ္ေတြနဲ႔ ပိုမိုအားေကာင္းေအာင္ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ ပုံရိပ္စနစ္ (Image System)   ပုံရိပ္စနစ္ဆိုတာ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့အစမွအဆုံးတိုင္ အ႐ုပ္ႏွင့္အသံေတြမွာ အဆက္မျပတ္ ထပ္တလဲလဲ အခ်ိဳးအစား အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ပါဝင္ေနတဲ့ ပုံရိပ္အဆင္တန္ဆာအမ်ိဳးအစားတစ္ခုကို ေနရာထားသိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုထားသိုရာမွာ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ ရသအာ႐ုံခံစားမွုရဲ့ ရွုပ္ေထြးနက္နဲမွုကို ပိုမိုထိေရာက္လာေအာင္ တကယ့္ကို မသိမသာထည့္သြင္းရမွာပါ။ ပုံရိပ္အမ်ိဳးအစားအုပ္စု (Category) ဆိုတာ ျပည့္စုံတဲ့အမ်ိဳးအစားကြဲျပားမွုေတြ ပါဝင္ေလာက္ေအာင္က်ယ္ျပန႔္တဲ့ ကမၻာႀကီးထဲက အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာအားျဖင့္ သဘာဝတရားနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာအုပ္စုဆိုရင္ တိရစၧာန္ေတြ၊ ရာသီေတြ၊ အလင္း အေမွာင္ေတြပါဝင္မွာျဖစ္ၿပီး လူ႔ယဥ္ေက်းမွုနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့အေၾကာင္းအရာအုပ္စုဆိုရင္ အေဆာက္အဦေတြ၊ စက္ယႏၲရားေတြနဲ႔ အႏုပညာ စတာတို႔ပါဝင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအုပ္စုေတြဟာ ဇာတ္ကားထဲ ထပ္ကာ ထပ္ကာပါဝင္ေနရမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သီးျခားစီျဖစ္ေနတဲ့ ပုံရိပ္သေကၤတ တစ္ခု ႏွစ္ခုဟာ အားမေကာင္းလို႔ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ စနစ္တက်စုစည္းတည္ေဆာက္ထားတဲ့ ပုံရိပ္သေကၤတေတြရဲ့စြမ္းအားကေတာ့ပရိသတ္ရဲ့ မသိစိတ္ထဲ ပုံရိပ္စနစ္ကို စိမ့္ဝင္သြားေစနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႐ုပ္ရွင္တစ္ခုရဲ့ အလွအပတန္ဆာဆင္မွုကို ပရိသတ္ မျမင္သာေအာင္ သိစိတ္အားျဖင့္ သတိမျပဳမိေအာင္ ဖန္တီးဖို႔က အေရးအႀကီးဆုံးျဖစ္ပါတယ္။ ပုံရိပ္စနစ္ကို ျပင္ပပုံရိပ္စနစ္ သို႔မဟုတ္ အတြင္းပုံရိပ္စနစ္ စတဲ့နည္းလမ္းႏွစ္ခုထဲက တစ္ခုနဲ႔ဖန္တီးနိုင္ပါတယ္။ ျပင္ပပုံရိပ္စနစ္ဟာ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ျပင္ပမွာရွိတဲ့ ကိုယ္ပိုင္အဓိပၸာယ္တစ္ခုရွိၿပီးသား အရာဝတၳဳတစ္ခုကို ႐ုပ္ရွင္ထဲမွာ မူလအဓိပၸာယ္အတိုင္း သုံးစြဲတဲ့စနစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္နိုင္ငံေတာ္အလံဟာ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္နဲ႔ တိုင္းျပည္ခ်စ္စိတ္ရဲ့ သေကၤတတစ္ခုျဖစ္ၿပီး နိုင္ငံေတာ္အလံကိုမ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္နဲ႔ တိုင္းျပည္ခ်စ္စိတ္ကို ေဖာ္ညႊန္းတဲ့အခါ အသုံးျပဳျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ Rocky IV ဇာတ္ကားမွာ ေရာ့ကီးဟာ ႐ုရွားလူမ်ိဳးလက္ေဝွ႕သမားကို ရွုံးနိမ့္ၿပီးေနာက္ သူ႔ကိုယ္သူႀကီးမားလွတဲ့ အေမရိကန္အလံတစ္ခုနဲ႔ ပတ္လိုက္ျခင္းဟာ နိုင္ငံေတာ္အလံရဲ့ ျပင္ပမွာရွိတဲ့ သေကၤတအဓိပၸာယ္ကို ႐ုပ္ရွင္ထဲ သုံးစြဲလိုက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ဥပမာအားျဖင့္ ဘုရားသခင္ရဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႔ ဘာသာေရးယုံၾကည္ခ်က္တို႔ရဲ့ သေကၤတျဖစ္တဲ့ လက္ဝါးကပ္တိုင္ကို ဘုရားသခင္ရဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႔ ဘာသာေရးယုံၾကည္မွုေတြကို ညႊန္းဆိုလိုတဲ့အခါမွာ သုံးစြဲျခင္းမ်ိဳး၊ ပင့္ကူအိမ္ကို ေထာင္ေခ်ာက္ကို ညႊန္းဆိုလိုတဲ့အခါမွာ သုံးစြဲျခင္းမ်ိဳး၊ ဝမ္းနည္းပူေဆြးမွုကို ေဖာ္ျပလိုတဲ့အခါ မ်က္ရည္စက္ကို သုံးစြဲျခင္းမ်ိဳးတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပပုံရိပ္စနစ္ဟာ ေက်ာင္းသားလက္ရာ႐ုပ္ရွင္ေတြရဲ့ ဝိေသသလကၡဏာျဖစ္ပါတယ္။ အတြင္းပုံရိပ္စနစ္မွာ သုံးစြဲတဲ့အရာေတြဟာ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ျပင္ပမွာ တိတိက်က်ရည္ညႊန္းေသာအဓိပၸာယ္ ရွိခ်င္မွရွိမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ႐ုပ္ရွင္ထဲတြင္မူ ထို႐ုပ္ရွင္တစ္ခုထဲအတြက္သာ ရည္ညႊန္းေသာအဓိပၸာယ္သစ္တစ္ခုကို ဖန္တီးယူေဆာင္လာပါတယ္။…

What is Art-Film?

Art film က ဘယ္လုုိမ်ဳိးလဲ ၊ သာမန္ရုုပ္ရွင္နဲ ့ဘယ္လုုိကြဲလဲ Art-house film လုုိ ့လူသိမ်ားတဲ့ art-film ေတြက အမ်ားစုုမၾကိဳက္တဲ့ ကားေတြ၊ သမာရုုိးက်ရုုပ္ရွင္ရံုုေတြမွာ ျပရင္ လူလာမၾကည့္တဲ့ ကားေတြမုုိ ့လုုိ…

Narrative Structure: 3-Act

Narrative Structure: 3-Act ဇာတ္လမ္းတည္ေဆာက္ပံုု ၃ ဇာတ္ ပထမဆံုုး ပိုုစ့္အေနနဲ႔ ဇာတ္ညႊန္းေရးရာတြင္ အေၿခခံက်ေသာ ဇာတ္ညႊန္း တည္ေဆာက္ပံုုကိုု ေ၀မ ွ်ေပးပါမယ္။ ဇာတ္လမ္းတပုုဒ္ဟာ ေရးသူ၏ လူ႔သဘာ၀တတရပ္ (သိုု႔ ) အေၾကာင္းအရာတခုု…