Image Systems (ပုံရိပ္စနစ္မ်ား)

 ကဗ်ာဆရာလိုဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာ
‘ဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာဟာ ကဗ်ာဆရာတစ္ေယာက္လို ဖြဲ႕ႏြဲ႕ေနလို႔မရလို႔ သနားစရာေကာင္းတယ္” ဆိုတာ တကယ္ေတာ့မမွန္ပါဘူး။ ဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာဟာ ဇာတ္လမ္းရဲ့ကဗ်ာဆန္မွုသဘာဝတရားနဲ႔ ႐ုပ္ရွင္တစ္ခုထဲမွာ အလုပ္လုပ္ပုံေတြကို နားလည္တာနဲ႔တၿပိဳင္နက္ ႐ုပ္ရွင္ဟာလည္း ကဗ်ာဓာတ္အတြက္ ၾကားခံနယ္ေကာင္းတစ္ခုျဖစ္တာ နားလည္လာမွာပါ။
ကဗ်ာဆန္တယ္ဆိုတာဟာ လွပတာကို ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။ လွပ႐ုံသက္သက္သာ ရိုက္ကူးထားတဲ့ ႐ုပ္ရွင္ေတြကို ကဗ်ာဆန္တယ္လို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ခံစားခ်က္ကို ပိုမိုေဖာ္ျပနိုင္စြမ္းရွိမွုကိုသာ ကဗ်ာဆန္တယ္လို႔ဆိုနိုင္တာပါ။ ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ရဲ့ အေၾကာင္းအရာဟာ လွပသည္ျဖစ္ေစ၊ အက်ည္းတန္သည္ျဖစ္ေစ၊ ဘာသာတရားကိုင္းရွိုင္းေစသည္ျဖစ္ေစ၊ ဘာသာတရားနဲ႔ ဆန႔္က်င္သည္ျဖစ္ေစ၊ ၿငိမ္သက္သိမ္ေမြ႕သည္ျဖစ္ေစ၊ ၾကမ္းတမ္းရက္စက္သည္ျဖစ္ေစ၊ ေက်းလက္ေဒသအေၾကာင္းျဖစ္ေစ၊ ၿမိဳ႕ျပအေၾကာင္းျဖစ္ေစ၊ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားသည္ျဖစ္ေစ၊ ရင္းႏွီးကၽြမ္းဝင္ေသာ အေၾကာင္းအရာျဖစ္ေစ၊ ခံစားခ်က္ကို အျပည့္အဝေဖာ္ျပနိုင္မွုလိုအပ္ပါတယ္။ ေကာင္းမြန္စြာ ေရးသားရိုက္ကူးသ႐ုပ္ေဆာင္ထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ဟာ ႐ုပ္ရွင္ေကာင္းတစ္ခုသာ ျဖစ္ေကာင္းျဖစ္နိုင္ၿပီး ေကာင္းမြန္စြာ ေရးသားရိုက္ကူးသ႐ုပ္ေဆာင္မွုအျပင္ ကဗ်ာဆန္မွုမွတဆင့္ အဲဒီ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ ခံစားမွုေဖာ္ျပနိုင္စြမ္းကို ပိုမိုေလးနက္ႂကြယ္ဝေစမွသာလၽွင္ ႀကီးက်ယ္တဲ့ ႐ုပ္ရွင္ေကာင္းတစ္ခုျဖစ္နိုင္မွာပါ။
႐ုပ္ရွင္ဇာတ္လမ္းတစ္ပုဒ္ကို ၾကည့္ရွုခံစားတဲ့အခါမွာ ပရိသတ္ေတြဟာ ႐ုပ္ရွင္ထဲက ႐ုပ္ပုံတိုင္းကို အမွတ္သညာအားျဖင့္ တုံ႔ျပန္ၾကပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ေတြဟာ ႐ုပ္ရွင္ထဲျပသထားတဲ့ အရာမ်ားကို မူရင္းအဓိပၸာယ္ထက္ ပိုၿပီး အလိုအေလ်ာက္အားျဖင့္ ဖြင့္ဆိုခံစားၾကပါတယ္။ ႐ုပ္ရွင္ထဲမွာ ကားတစ္စီးဝင္လာတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ ကားတစ္စီးဆိုတဲ့ သာမန္အေတြးနဲ႔ပဲ တုံ႔ျပန္ၾကတာမဟုတ္ပါဘူး။ ထပ္ဆင့္အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔တေတြဟာ “ဟာ မာစီဒီးကား… ဒါဟာ ခ်မ္းသာျခင္းကို ျပတာ” “ လမ္ေဘာ္ဂနီကား… အရမ္းခ်မ္းသာတာ” “ သံေခ်းတက္ေနတဲ့ ေဗာက္ဝက္ဂြန္ကား… ဒါဟာ အႏုပညာသမား” “ဟာလီေဒးဗစ္ဆင္ဆိုင္ကယ္… အႏၲရာယ္” စသည္ျဖင့္ အဓိပၸာယ္ဖြင့္ဆိုၾကပါတယ္။ ဇာတ္လမ္းဖန္တီးသူဟာ သူ႔ရဲ့ဇာတ္လမ္းကို ပရိသတ္ရဲ့ ဒီအေလ့အထေပၚမွာ မွီတည္ၿပီး တည္ေဆာက္ရပါမယ္။
ေကာင္းမြန္စြာေရးသားထားတဲ့ ဇာတ္လမ္းကေန အႏုပညာေျမာက္လက္ရာတစ္ခုအျဖစ္ေျပာင္းလဲဖို႔က ပထမအဆင့္အေနနဲ႔ အစစ္အမွန္ ကိုးဆယ္ရာခိုင္ႏွုန္းေလာက္ကို ဖယ္ထုတ္ပစ္ဖို႔ပါပဲ။ ကမၻာႀကီးေပၚမွာရွိတဲ့အရာေတြဟာ ဘယ္႐ုပ္ရွင္အတြက္မဆို ထိေရာက္တဲ့ ထပ္ဆင့္အဓိပၸာယ္မေပးစြမ္းနိုင္ပါဘူး။ အဲဒါေၾကာင့္ ျဖစ္နိုင္ေခ်ရွိတဲ့အရာဝတၱဳ႐ုပ္ပုံေတြထဲကဇာတ္အတြက္ ဆီေလ်ာ္တဲ့ အေထာက္အပံ့ေပးနိုင္တဲ့ အရာဝတၳဳေတြကိုပဲ သုံးစြဲရမွာပါ။
ထုတ္လုပ္ေရးအပိုင္းမွာေတာ့ ဒါရိုက္တာတစ္ေယာက္က ဇာတ္ဝင္ခန္းတစ္ခုအတြက္ ပန္းအိုးတစ္လုံးလိုခ်င္တယ္ဆိုလို႔ရွိရင္ အဲဒီကိစၥဟာ ေဆြးေႏြးခ်ိန္တစ္နာရီေလာက္ၾကာသြားနိုင္ပါတယ္။ ဘယ္လိုပန္းအိုးအမ်ိဳးအစားမ်ိဳးလဲ၊ ဘယ္ေခတ္က ပန္းအိုးလဲ၊ ဘယ္လိုပုံစံလဲ၊ အေရာင္ကေကာ၊ ေႂကြနဲ႔လုပ္ထားတာလား၊ သတၱဳနဲ႔လား၊ သစ္သားနဲ႔လား၊ အထဲမွာပန္းေတြထိုးမွာလား၊ ဘာပန္းလဲ၊ ပန္းအိုးကို ဘယ္နားထားမွာလဲ၊ fore-ground မွာလား၊ mid-ground လား၊ back-ground မွာလား၊ ရိုက္ခ်က္ရဲ့ ဘယ္ဘက္အေပၚနားမွာလား၊ ညာဘက္ေအာက္နားေလးမွာလား၊ focus အတြင္းမွာလား၊ out of focus လား၊ မီးထိုးထားမွာလား၊ ဇာတ္ေကာင္ေတြကေကာ ထိကိုင္ၾကဦးမွာလား အစရွိတာေတြ ေဆြးေႏြးၾကရမွာပါ။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဒီပန္းအိုးဟာ သာမန္ပန္းအိုးတစ္အိုးမဟုတ္ေတာ့ပဲ ဒီဇာတ္ဝင္ခန္းထဲမွာရွိတဲ့ အျခားအရာဝတၳဳတိုင္းကို အဓိပၸာယ္ေတြ ရိုက္ခတ္ေနတဲ့ သေကၤတအရာဝတၳဳတစ္ခုျဖစ္ေနလို႔ပါပဲ။ တျခားအႏုပညာလက္ရာေတြလိုပဲ ႐ုပ္ရွင္ဟာလည္း သူ႔မွာပါဝင္တဲ့ အရာဝတၳဳတိုင္းရဲ့ တစ္ခုနဲ႔တစ္ခု ယွက္ႏႊယ္ပတ္သက္မွုေတြနဲ႔ စုစည္းဖြဲ႕စည္းထားတဲ့ အႏုပညာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
ဒါေၾကာင့္ဇာတ္ညႊန္းေရးသူဟာ ႐ုပ္ရွင္ကိုပုံရိပ္စနစ္ေတြနဲ႔ ပိုမိုအားေကာင္းေအာင္ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။
ပုံရိပ္စနစ္ (Image System)
  ပုံရိပ္စနစ္ဆိုတာ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့အစမွအဆုံးတိုင္ အ႐ုပ္ႏွင့္အသံေတြမွာ အဆက္မျပတ္ ထပ္တလဲလဲ အခ်ိဳးအစား အမ်ိဳးမ်ိဳးနဲ႔ပါဝင္ေနတဲ့ ပုံရိပ္အဆင္တန္ဆာအမ်ိဳးအစားတစ္ခုကို ေနရာထားသိုျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒီလိုထားသိုရာမွာ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ ရသအာ႐ုံခံစားမွုရဲ့ ရွုပ္ေထြးနက္နဲမွုကို ပိုမိုထိေရာက္လာေအာင္ တကယ့္ကို မသိမသာထည့္သြင္းရမွာပါ။
ပုံရိပ္အမ်ိဳးအစားအုပ္စု (Category) ဆိုတာ ျပည့္စုံတဲ့အမ်ိဳးအစားကြဲျပားမွုေတြ ပါဝင္ေလာက္ေအာင္က်ယ္ျပန႔္တဲ့ ကမၻာႀကီးထဲက အေၾကာင္းအရာတစ္ခုကို ဆိုလိုတာပါ။ ဥပမာအားျဖင့္ သဘာဝတရားနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့ အေၾကာင္းအရာအုပ္စုဆိုရင္ တိရစၧာန္ေတြ၊ ရာသီေတြ၊ အလင္း အေမွာင္ေတြပါဝင္မွာျဖစ္ၿပီး လူ႔ယဥ္ေက်းမွုနဲ႔သက္ဆိုင္တဲ့အေၾကာင္းအရာအုပ္စုဆိုရင္ အေဆာက္အဦေတြ၊ စက္ယႏၲရားေတြနဲ႔ အႏုပညာ စတာတို႔ပါဝင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအုပ္စုေတြဟာ ဇာတ္ကားထဲ ထပ္ကာ ထပ္ကာပါဝင္ေနရမွာျဖစ္ပါတယ္၊ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ သီးျခားစီျဖစ္ေနတဲ့ ပုံရိပ္သေကၤတ တစ္ခု ႏွစ္ခုဟာ အားမေကာင္းလို႔ပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ စနစ္တက်စုစည္းတည္ေဆာက္ထားတဲ့ ပုံရိပ္သေကၤတေတြရဲ့စြမ္းအားကေတာ့ပရိသတ္ရဲ့ မသိစိတ္ထဲ ပုံရိပ္စနစ္ကို စိမ့္ဝင္သြားေစနိုင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႐ုပ္ရွင္တစ္ခုရဲ့ အလွအပတန္ဆာဆင္မွုကို ပရိသတ္ မျမင္သာေအာင္ သိစိတ္အားျဖင့္ သတိမျပဳမိေအာင္ ဖန္တီးဖို႔က အေရးအႀကီးဆုံးျဖစ္ပါတယ္။
ပုံရိပ္စနစ္ကို ျပင္ပပုံရိပ္စနစ္ သို႔မဟုတ္ အတြင္းပုံရိပ္စနစ္ စတဲ့နည္းလမ္းႏွစ္ခုထဲက တစ္ခုနဲ႔ဖန္တီးနိုင္ပါတယ္။ ျပင္ပပုံရိပ္စနစ္ဟာ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ျပင္ပမွာရွိတဲ့ ကိုယ္ပိုင္အဓိပၸာယ္တစ္ခုရွိၿပီးသား အရာဝတၳဳတစ္ခုကို ႐ုပ္ရွင္ထဲမွာ မူလအဓိပၸာယ္အတိုင္း သုံးစြဲတဲ့စနစ္ျဖစ္ပါတယ္။ ဥပမာအားျဖင့္နိုင္ငံေတာ္အလံဟာ မ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္နဲ႔ တိုင္းျပည္ခ်စ္စိတ္ရဲ့ သေကၤတတစ္ခုျဖစ္ၿပီး နိုင္ငံေတာ္အလံကိုမ်ိဳးခ်စ္စိတ္ဓာတ္နဲ႔ တိုင္းျပည္ခ်စ္စိတ္ကို ေဖာ္ညႊန္းတဲ့အခါ အသုံးျပဳျခင္းမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ Rocky IV ဇာတ္ကားမွာ ေရာ့ကီးဟာ ႐ုရွားလူမ်ိဳးလက္ေဝွ႕သမားကို ရွုံးနိမ့္ၿပီးေနာက္ သူ႔ကိုယ္သူႀကီးမားလွတဲ့ အေမရိကန္အလံတစ္ခုနဲ႔ ပတ္လိုက္ျခင္းဟာ နိုင္ငံေတာ္အလံရဲ့ ျပင္ပမွာရွိတဲ့ သေကၤတအဓိပၸာယ္ကို ႐ုပ္ရွင္ထဲ သုံးစြဲလိုက္ျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ ေနာက္ထပ္ဥပမာအားျဖင့္ ဘုရားသခင္ရဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႔ ဘာသာေရးယုံၾကည္ခ်က္တို႔ရဲ့ သေကၤတျဖစ္တဲ့ လက္ဝါးကပ္တိုင္ကို ဘုရားသခင္ရဲ့ ခ်စ္ျခင္းေမတၱာနဲ႔ ဘာသာေရးယုံၾကည္မွုေတြကို ညႊန္းဆိုလိုတဲ့အခါမွာ သုံးစြဲျခင္းမ်ိဳး၊ ပင့္ကူအိမ္ကို ေထာင္ေခ်ာက္ကို ညႊန္းဆိုလိုတဲ့အခါမွာ သုံးစြဲျခင္းမ်ိဳး၊ ဝမ္းနည္းပူေဆြးမွုကို ေဖာ္ျပလိုတဲ့အခါ မ်က္ရည္စက္ကို သုံးစြဲျခင္းမ်ိဳးတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျပင္ပပုံရိပ္စနစ္ဟာ ေက်ာင္းသားလက္ရာ႐ုပ္ရွင္ေတြရဲ့ ဝိေသသလကၡဏာျဖစ္ပါတယ္။
အတြင္းပုံရိပ္စနစ္မွာ သုံးစြဲတဲ့အရာေတြဟာ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ျပင္ပမွာ တိတိက်က်ရည္ညႊန္းေသာအဓိပၸာယ္ ရွိခ်င္မွရွိမည္ျဖစ္ေသာ္လည္း ႐ုပ္ရွင္ထဲတြင္မူ ထို႐ုပ္ရွင္တစ္ခုထဲအတြက္သာ ရည္ညႊန္းေသာအဓိပၸာယ္သစ္တစ္ခုကို ဖန္တီးယူေဆာင္လာပါတယ္။
Les Diabolique ဟာ ၁၉၅၅ ခုႏွစ္မွာ ထြက္ခဲ့တဲ့ ဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာ/ဒါရိုက္တာ Henri Georges Clouzot ရဲ့ဇာတ္ကားျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဇာတ္ကားမွာ ခရစ္စတီးနားဟာ အင္မတန္ရွက္ရြံ့ တိတ္ဆိတ္ စိတ္ထိခိုက္လြယ္ၿပီး ဆြဲေဆာင္မွုရွိတဲ့ အမ်ိဳးသမီးငယ္တစ္ေယာက္ျဖစ္ပါတယ္။ သူမဟာ ကေလးဘဝကတည္းက ႏွလုံးေရာဂါတစ္ခုကိုခံစားေနရၿပီး ဘယ္ေတာ့မွက်န္းမာေရးေကာင္းတယ္ရယ္လို႔ မရွိပါဘူး။ အဲဒါက အထူးေဘာ္ဒါေက်ာင္းတစ္ခုအျဖစ္ဖြင့္လွစ္ထားတဲ့ ပဲရစ္ၿမိဳ႕စြန္က ၿခံႀကီးကို အေမြမရခင္ ႏွစ္မ်ားကေပါ့။ သူမဟာ အဲဒီေက်ာင္းကို မိန္းမကို ႏွိပ္စက္တဲ့ေနရာမွာ ေက်နပ္ႏွစ္သက္တတ္ၿပီး အတၱႀကီး ရိုင္းစိုင္းသူတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေယာက္်ားျဖစ္သူ မီခ်ဲလ္နဲ႔အတူ ဖြင့္လွစ္ထားပါတယ္။ မီရွဲလ္ဟာ အဲဒီေက်ာင္းက ဆရာမတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ နီကိုးနဲ႔ ေဖာက္ျပန္ေနၿပီး သူမအေပၚကိုလည္း သူ႔မိန္းမနည္းတူ ရက္စက္ပါတယ္။ လူတိုင္းက ဒီေဖာက္ျပန္မွုအေၾကာင္းသိၾကတယ္။ ဒီလူယုတ္မာရဲ့ ရက္စက္မွုကိုခံစားရင္း မိန္းမႏွစ္ေယာက္ဟာ သူငယ္ခ်င္းေကာင္းေတြျဖစ္လာၾကတယ္။ ဇာတ္ကားရဲ့ အစပိုင္းမွာ သူတို႔ရဲ့ ဒုကၡေတြကေန လြတ္ေျမာက္ဖို႔ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းဟာ ဒီလူ႔ကို သတ္ဖို႔ပဲလို႔ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္စလုံး ဆုံးျဖတ္ခဲ့ၾကတယ္။
LES DIABOLIQUES
Les Diaboliques
တစ္ညမွာေတာ့ သူတို႔ေတြဟာ မီခ်ဲလ္ကို ေက်ာင္းနဲ႔ေတာ္ေတာ္ေလးေဝးတဲ့ ရြာတစ္ရြာက သူတို႔ လၽွို႔ဝွက္စြာ ေရခ်ိဳးကန္တစ္ခုထဲ ေရအျပည့္ျဖည့္ထားတဲ့ အခန္းတစ္ခန္းကို လိမ္ညာေခၚခဲ့ၾကတယ္။ မီခ်ဲလ္ေရာက္လာေတာ့ သူတို႔ဟာ အရက္မူးေအာင္တိုက္ၿပီး ေရခ်ိဳးကန္ထဲမွာ ေရႏွစ္သတ္ဖို႔ႀကိဳးစားၾကတယ္။ မီခ်ဲလ္က ထင္သေလာက္မမူးပဲ ႐ုန္းကန္ေနေလေတာ့ သူ႔ကို သတ္ဖို႔ ခက္ခက္ခဲခဲႀကိဳးပမ္းရင္း ခရစ္စတီးနားဟာ ေသမေလာက္ ထိခိုက္ဒဏ္ရာရသြားေသးတယ္၊ အဲဒါေၾကာင့္ နီကိုးလ္က ေလးလံလွတဲ့ က်ားသစ္နက္ပုံ ေႂကြသား႐ုပ္တုႀကီးနဲ႔ မီခ်ဲလ္ရဲ့ ရင္ဘတ္ေပၚဖိခ်လိုက္ရတယ္။ ႐ုပ္တုရဲ့အေလးခ်ိန္ရယ္ နီကိုးလ္ရဲ့အားကုန္ထုတ္ႀကိဳးစားမွုရယ္ေတြေၾကာင့္ ေနာက္ဆုံးမွာ မီခ်ဲလ္ဟာ ေရခ်ိဳးကန္အတြင္းမွာေရနစ္သြားခဲ့တယ္။
အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အေလာင္းကို မိုးေရခံဖ်င္စနဲ႔ထုပ္ၿပီး ပစ္ကပ္ကားတစ္စီးရဲ့ ေနာက္ဘက္မွာဝွက္ၿပီး ေက်ာင္းဆီကို ညဘက္ႀကီး တိတ္တဆိတ္ျပန္လာခဲ့ၾကတယ္။ ေက်ာင္းရဲ့ေရကူးကန္ဟာ တေဆာင္းတြင္းလုံး အသုံးမျပဳခဲ့ေလေတာ့ မ်က္ႏွာျပင္မွာေရညႇိေတြဖုံးအုပ္ေနတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ အေလာင္းကိုေရထဲခ်လိုက္တဲ့အခါ အေလာင္းဟာ တျဖည္းျဖည္းနဲ႔ ေရေအာက္ထဲျမဳပ္သြားတယ္။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္ဟာ ကိုယ့္ေနရာကိုယ္ျပန္ၾကၿပီးေတာ့ ေနာက္ေန႔အေလာင္းေရေပၚေပၚလာမယ့္သတင္းကိုပဲ ေစာင့္စားေနၾကတယ္။ ဒါေပမယ့္ ေနာက္တစ္ရက္ကုန္သြားတယ္၊ အေလာင္းေပၚမလာဘူး။ တစ္ရက္ၿပီးတစ္ရက္ကုန္လြန္သြားတယ္၊ အေလာင္းေပၚမလာဘူး။
ေနာက္ဆုံးမွာ နီကိုးလ္ဟာ သူမရဲ့ကားေသာ့ကို ေရကူးကန္ထဲ ဟန္ေဆာင္ ပစ္ခ်လိုက္ၿပီး ေက်ာင္းသားႀကီးေတြထဲက တစ္ေယာက္ကို ေရငုပ္ရွာဖို႔ အကူအညီေတာင္းလိုက္တယ္။ ေကာင္ေလးဟာ ေရထဲခုန္ဆင္းသြားၿပီး အႀကိမ္ႀကိမ္ ရွာတယ္။ အခ်ိန္ေတာ္ေတာ္ၾကာရွာၿပီး ေနာက္ဆုံးမွာ သူဟာ ကားေသာ့နဲ႔အတူ ေရေပၚေပၚလာခဲ့တယ္။
အဲဒီေနာက္အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ေရကူးကန္ကိုသန႔္ရွင္းေရးလုပ္ဖို႔ ဆုံးျဖတ္လိုက္ၾကတယ္။ ေရကိုေဖာက္ခ်ခိုင္းလိုက္ၿပီးေတာ့ ေရကူးကန္အစပ္မွာရပ္ကာ ေရညႇိေရေတြ တျဖည္းျဖည္းကုန္ခန္းသြားတာကို ေစာင့္ၾကည့္ေနၾကတယ္၊ ဒါေပမယ့္ဘာအေလာင္းမွ ေပၚမလာဘူး။ အဲဒီေန႔ေန႔လယ္မွာ ပဲရစ္မွ ပင္မင္းဆိုင္တစ္ဆိုင္က ကားဟာ ေျခာက္ေသြ႕သန႔္ရွင္းေနတဲ့ မီခ်ဲလ္ေသတဲ့ေန႔က ဝတ္တဲ့အဝတ္အစားေတြကို လာပို႔တယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ လက္ခံေျပစာမွာ ပဲရစ္က အေဆာင္တစ္ေဆာင္ရဲ့လိပ္စာကို ေတြ႕ရၿပီး အဲဒီကို အျမန္လိုက္သြားၾကတယ္။ သူတို႔ အဲဒီအေဆာင္ကိုေရာက္ေတာ့ ဟုတ္ကဲ့… ဒီမွာလူတစ္ေယာက္ေနသြားခဲ့တယ္၊ ဒါေပမယ့္ ဒီမနက္ပဲသူေျပာင္းသြားၿပီ ဆိုတဲ့အေျဖကိုသာရတယ္။
သူတို႔ေတြေက်ာင္းကိုပဲျပန္လာခဲ့ၾကတယ္၊ ေက်ာင္းေရာက္ေတာ့ ပိုၿပီးဆန္းက်ယ္တဲ့ ျဖစ္ရပ္ေတြက ေစာင့္ႀကိဳေနတယ္။ မီခ်ဲလ္ကို ေက်ာင္းျပတင္းေပါက္ေတြမွာ မၾကာမၾကာေတြ႕ရတယ္။ ေက်ာင္းက အတန္းႀကီးေက်ာင္းသားေတြရဲ့ ေက်ာင္းဆင္းပြဲဓာတ္ပုံမွာ ေက်ာင္းသားေတြေနာက္မွာ ရပ္ေနတဲ့သူ႔ပုံကို မထင္မရွားျမင္ရတယ္။ ဘာေတြျဖစ္ကုန္ၿပီလဲဆိုတာ ေတြးမရေတာ့ဘူး။ သူဟာ သရဲလား။ တနည္းနည္းနဲ႔သူ အသက္ရွင္ခဲ့ၿပီး သူတို႔ကို ဒီလိုျပန္လုပ္ေနတာလား။ တစ္ေယာက္ေယာက္က အေလာင္းကိုေတြ႕သြားခဲ့ၿပီး အဲဒီလူေတြက ဒီလိုလုပ္ေနတာလား။
ဒီလိုနဲ႔ ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္ေရာက္လာၿပီး ေက်ာင္းသားေတြ ဆရာေတြအားလုံး ျပန္သြားၾကတယ္။ နီကိုးလ္ဟာလည္း သူ႔ပစၥည္းေတြကို ထုပ္ပိုးၿပီး သူဘယ္လိုမွ သည္းမခံနိုင္ေတာ့ေၾကာင္းေျပာကာ သနားစရာ ခရစ္စတီးနားကို စြန႔္ခြာသြားခဲ့တယ္။
အဲဒီညခင္းမွာ ခရစ္စတီးနားဟာ အိပ္လို႔မရဘူး၊ ႏွလုံးေတြခုန္ေနၿပီးေတာ့ အိပ္ယာေပၚမွာ ေၾကာင္ေတာင္ႀကီးထိုင္ေနတယ္။ ညနက္အခ်ိန္တစ္ခ်ိန္ေရာက္ေတာ့ သူမေယာက္်ားရဲ့ ႐ုံးခန္းဆီကေန လက္ႏွိပ္စက္ရိုက္သံကို ႐ုတ္တရက္ၾကားလိုက္ရတယ္။ သူမဟာ အိပ္ရာေပၚက ျဖည္းညင္းစြာထၿပီး ရွည္လ်ားလွတဲ့ ေကာ္ရစ္ဒါတေလၽွာက္ ရင္ဘတ္ကိုလက္နဲ႔ဖိရင္း ေလၽွာက္လာခဲ့တယ္။ ႐ုံးခန္းတံခါးလက္ကိုင္ဖုကို သူမလက္နဲ႔ထိလိုက္တာနဲ႔ တၿပိဳင္နက္ လက္ႏွိပ္စက္ရိုက္သံတိတ္သြားတယ္။
သူမ တံခါးကို ျဖည္းညင္းစြာဖြင့္လိုက္ေတာ့ လက္ႏွိပ္စက္ေဘးမွာ သူမေယာက္်ားရဲ့ လက္အိပ္ေတြကိုေတြ႕ရတယ္။ အဲဒီေနာက္ သူမဟာ ေၾကာက္စရာအေကာင္းဆုံးအသံတစ္ခုကို ၾကားလိုက္ရတယ္။ တစက္စက္က်ေနတဲ့ေရသံ။ ျပင္းထန္စြာလွုပ္ခုန္ေနတဲ့ ႏွလုံးနဲ႔အတူ သူမဟာ ေရခ်ိဳးခန္းဆီကို ဦးတည္လိုက္တယ္။ သူမ ေရခ်ိဳးခန္းတံခါးကိုတြန္းဖြင့္လိုက္ေတာ့ ဘုံဘိုင္ေခါင္းမွ ေရတစက္စက္က်သံနဲ႔အတူ ေရအျပည့္ျဖည့္ထားတဲ့ ေရခ်ိဳးကန္ထဲ နစ္ျမဳပ္ေနတဲ့ မီခ်ဲလ္ကို ေတြ႕လိုက္ရတယ္။
အေလာင္းေကာင္ထလာေတာ့ ေရေတြလၽွံက်ကုန္တယ္။ အေလာင္းေကာင္က မ်က္လုံးကိုဖြင့္လိုက္ေတာ့ အထဲမွာ မ်က္လုံးေတြမရွိဘူး။ အေလာင္းေကာင္ရဲ့လက္ေတြ သူမအနားေရာက္လာတဲ့အခါ ခရစ္စတီးနားဟာ ေသလုတဲ့ ႏွလုံးေဝဒနာကို ခံစားလိုက္ရၿပီး သူမရဲ့ရင္ကိုဖိကာ ၾကမ္းျပင္ေပၚကို လဲက်ေသဆုံးသြားတယ္။ မီခ်ဲလ္ဟာ သူ႔မ်က္ခြံေတြေအာက္ကို ႏွိုက္ၿပီး အထဲက အျဖဴေရာင္ပလတ္စတစ္ျပားေတြကို ဖယ္ထုတ္လိုက္တယ္။ နီကိုးလ္ဟာ ဗီရိုတစ္ခုထဲက ခုန္ထြက္လာတယ္။ သူတို႔ႏွစ္ေယာက္တစ္ေယာက္ကိုတစ္ေယာက္ ဖက္ေပြ႕လိုက္ၾကၿပီး ေအာင္ၿပီလို႔ ေျပာလိုက္ၾကတယ္။
Les Diabolique ဇာတ္ကားရဲ့အဖြင့္စာတန္းထိုးတဲ့အခါ စာတန္းေတြဟာ ခဲေရာင္နဲ႔အနက္ေရာင္ရွိတဲ့ စိတၱဇပန္းခ်ီကားေတြေပၚမွာ ထိုးထားတဲ့အလားထင္ၾကရတယ္။ ဒါေပမယ့္ စာတန္းထိုးဆုံးသြားတဲ့အခါ ပိတ္ကားျပင္ရဲ့ေအာက္ေျခကေန အထက္ဘက္ဆီသို႔ျဖတ္သန္းသြားတဲ့ ထရပ္ကားတစ္စင္းရဲ့ တာယာေတြကိုျမင္လိုက္ရတဲ့အခါက်မွ ကၽြန္ေတာ္တို႔တေတြဟာ ရႊံ့အိုင္တစ္ခုကို အေပၚစီးကေန ၾကည့္ေနတာပါလားဆိုတာ နားလည္သြားၾကတယ္။ ကင္မရာဟာ မိုးရြာေနတဲ့ ရွုခင္းကိုျပတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္ကစလို႔ ပုံရိပ္စနစ္ “ေရ” ဟာ အဆက္မျပတ္ မသိမသာ ထပ္တလဲလဲပါလာေတာ့တယ္။ ႐ုပ္ရွင္ထဲမွာ အျမဲတမ္း မိုးတဖြဲဖြဲရြာကာ ျမဴေတြဆိုင္းေနေလ့ရွိတယ္။ တေနရာမွာ ျပတင္းေပါက္မွန္ေပၚက ေရေငြ႕ေတြ စုဖြဲ႕ၿပီး ေရစက္ေတြအျဖစ္နဲ႔ ျပတင္းေပါက္ေဘာင္ေပၚစီးက်လာတယ္။ ညစာစားတဲ့အခါ ငါးဟင္းစားၾကတယ္။ ခရစ္စတီးနားက သူ႔ရဲ့ႏွလုံးေဆးရည္ကို ေသာက္တဲ့အခါ က်န္တဲ့သူေတြက ဝိုင္၊ လက္ဖက္ရည္ စတာေတြကို ေသာက္ၾကတယ္။ ဆရာေတြ ေႏြရာသီေက်ာင္းပိတ္ရက္အေၾကာင္းေဆြးေႏြးတဲ့အခါ ျပင္သစ္ျပည္ေတာင္ပိုင္းကိုသြားၿပီး ေရသြားခ်ိဳးဖို႔အေၾကာင္းေျပာၾကတယ္။ ေရကူးကန္ေတြ၊ ေရခ်ိဳးကန္ေတြနဲ႔ ဒီ႐ုပ္ရွင္ဟာ အစိုစြတ္ဆုံးေသာ ႐ုပ္ရွင္ေတြထဲက တစ္ခုျဖစ္မယ္ထင္ပါတယ္။
႐ုပ္ရွင္ရဲ့ ျပင္ပမွာဆိုရင္ ေရဟာ သန႔္စင္ျခင္း၊ စင္ၾကယ္ျခင္း၊ အသက္ဓာတ္စတဲ့ ေကာင္းမြန္တဲ့ အရာေတြအားလုံးရဲ့ သေကၤတျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ဒါရိုက္တာ Clouzot ဟာ ေရရဲ့ မူလလက္ခံထားတဲ့ အဲဒီတန္ဖိုးေတြကို  ေသျခင္းတရား၊ အေၾကာက္တရား၊ မေကာင္းမွု စတဲ့ ဆန႔္က်င္ဘက္တန္ဖိုးေတြေရာက္တဲ့အထိ ေျပာင္းလဲပစ္ခဲ့ၿပီး ဘုံဘိုင္ေခါင္းက ေရစက္တစ္စက္က်သံကေတာင္ ပရိသတ္ေတြ ထိုင္ခုံေပၚက ထခုန္ေအာင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။
Casablanca ဇာတ္ကားကို ပုံရိပ္စနစ္ သုံးမ်ိဳးနဲ႔ ရက္လုပ္ထားပါတယ္။ အက်ဥ္းခ်ခံထားရတဲ့ အာ႐ုံခံစားမွုမ်ိဳးရလာေအာင္ ပထမပုံရိပ္စနစ္က တန္ဆာဆင္ထားတာေၾကာင့္ Casablanca ၿမိဳ႕ကို အက်ဥ္းေထာင္အတုတစ္ခုလို ထင္ျမင္လာေစပါတယ္။ ရဲေတြက ေထာင္ၾကပ္ဝါဒါေတြ ျဖစ္ေနသည့္အလား ဇာတ္ေကာင္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ့ လြတ္ေျမာက္မွုအစီအစဥ္ေတြကို တိုးတိုးေျပာၾကတယ္။ ေလဆိပ္ေမၽွာ္စင္ေပၚက အခ်က္ျပမီးဟာ အက်ဥ္းေထာင္ထဲက ရွာေဖြေရးမီးေတြလိုပဲ ၿမိဳ႕ရဲ့လမ္းေတြေပၚ ေရြ႕လ်ားေနတယ္။ ျပတင္းေပါက္လိုက္ကာေတြ၊ အခန္းအကာအရံေတြ၊ ေလွကားလက္ရန္းေတြရဲ့အရိပ္ေတြ၊ ေနာက္ဆုံး ပန္းအိုးထဲက အုန္းပင္အရြက္ေတြရဲ့ အရိပ္ေတြဟာ အက်ဥ္းေထာင္ထဲက သံတိုင္ေတြရဲ့ အရိပ္ကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနတယ္။
ဒုတိယစနစ္ကေတာ့ တစ္သီးပုဂၢလအျဖစ္ကေန တစ္စုံတစ္ခုကို ကိုယ္စားျပဳသူအျဖစ္ တျဖည္းျဖည္းတည္ေဆာက္ထားျခင္းျဖစ္တယ္။ Casablanca ဟာဒုကၡသည္စခန္းတစ္ခုအျဖစ္စတင္ခဲ့ၿပီးေတာ့ အာရပ္ေတြ ဥေရာပသားေတြတင္မက အာရွသားေတြ အာဖရိကန္ေတြနဲ႔ ကုလသမဂၢအေသးစားေလးျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ရစ္ခ္နဲ႔ သူ႔သူငယ္ခ်င္း ဆမ္တို႔ ႏွစ္ေယာက္တည္းသာႏွစ္ဦးတည္းေသာ အေမရိကန္ျဖစ္တယ္။ အခန္းေပါင္းမ်ားစြာမွာ လူေပါင္းမ်ားစြာဟာ ရစ္ခ္နဲ႔ အေမရိကကို တြဲဖက္ၿပီး ရစ္ခ္ဟာ နိုင္ငံတစ္ခုျဖစ္သည့္အလား ေျပာဆိုဆက္ဆံၾကတာဟာ ေနာက္ဆုံး ရစ္ခ္ဟာ အေမရိကရဲ့ သေကၤတျဖစ္လာခဲ့ၿပီး ကာဆာဘလန္ကာဟာ ကမၻာႀကီးရဲ့ သေကၤတျဖစ္လာခဲ့တယ္။ ၁၉၄၁ ခုႏွစ္က အေမရိကဟာ ကမၻာစစ္မွာ ဝင္မပါခ်င္သလိုပဲ ရစ္ခ္ဟာ ဘယ္ကိစၥမွာမွ ပါဝင္ပတ္သက္ျခင္းမရွိပဲ ၾကားေနအျဖစ္ေနခဲ့တယ္။ ေတာ္လွန္ေရးအတြက္ ရစ္ခ္ရဲ့ ပါဝင္မွုဟာ ေနာက္ဆုံး ကမၻာစစ္မွာ မဟာမိတ္တပ္ေတြဘက္က ဝင္ပါခဲ့တဲ့ အေမရိကကို ဂုဏ္ျပဳရာလည္း ေရာက္တယ္။
တတိယစနစ္ကေတာ့ တြဲဖက္ျခင္းနဲ႔ ခြဲျခားျခင္းတို႔ျဖစ္ပါတယ္။ ျပကြက္တစ္ကြက္ထဲက ႐ုပ္ပုံေတြ ဖြဲ႕စည္းပုံေတြ(composition) ကို ရစ္ခ္နဲ႔ အီလ္ဆာတို႔ရဲ့ ေဝးကြာေနေပမယ့္ အတူတူရွိေနတယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ေဖာ္ျပနိုင္ဖို႔ သုံးစြဲတာမ်ိဳးျဖစ္ပါတယ္။ အျခားတစ္ဘက္မွာလည္း အတူရွိေနေပမယ့္ တကြဲတျပားစီျဖစ္ေနၾကတဲ့ အီလ္ဆာနဲ႔ လာဇလိုတို႔ရဲ့ အျဖစ္ကို ပိုမိုေပၚလြင္ေအာင္ေဖာ္ျပဖို႔ အ႐ုပ္ဖြဲ႕စည္းပုံဒီဇိုင္းမ်ားကို အသုံးျပဳျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
Ingmar Bergman ရဲ့ Through A Glass Darkly ဇာတ္ကားဟာ ဇာတ္လမ္း(Story line) ေျခာက္ခုနဲ႔ multiplot အမ်ိဳးအစားဇာတ္ကားတစ္ကားျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီဇာတ္ကားမွာ အေဖ့အတြက္ရည္ညႊန္းတဲ့ အေပါင္းလကၡဏာဇာတ္ထြတ္(positve climax) သုံးခု၊ သမီးအတြက္ရည္ညႊန္းတဲ့ အႏွုတ္လကၡဏာဇာတ္သိမ္း(negative ending) သုံးခုပါဝင္ၿပီးေတာ့ ပုံရိပ္စနစ္ေလးခုထက္မနည္းကို ယွက္ေဖာက္တည္ေဆာက္ထားပါတယ္။ အေဖ့ဇာတ္လမ္းေတြကို ေနရာက်ယ္က်ယ္ေတြ၊ အလင္းေရာင္၊ ဉာဏ္ပညာ၊ စကားေျပာဆက္သြယ္မွု စတဲ့ပုံရိပ္စနစ္ေတြနဲ႔ေဖာ္ျပထားၿပီး သမီးျဖစ္သူရဲ့ ျပႆနာေတြကိုေတာ့ ေနရာက်ဥ္းက်ဥ္းေတြ၊ အေမွာင္၊ တိရစၧာန္ေတြရဲ့ပုံေတြ၊ လိင္ စတဲ့ ပုံရိပ္စနစ္ေတြနဲ႔ ေဖာ္က်ဴးထားပါတယ္။
 Through A Glass Darkly
Roman Polanski ရဲ့ Chinatown ဇာတ္ကားမွာေတာ့ ျပင္ပပုံရိပ္စနစ္ႏွစ္ခု၊ အတြင္းပုံရိပ္စနစ္ႏွစ္ခု အားလုံးေပါင္းေလးခုကို အသုံးျပဳထားပါတယ္။ ပထမ အတြင္းပုံရိပ္စနစ္ကို အမွန္မျမင္ျခင္း သို႔မဟုတ္ မွားယြင္းစြာျမင္ျခင္းကို ကိုယ္စားျပဳတဲ့ ႐ုပ္ပုံမ်ားျဖစ္တဲ့ ျပတင္းေပါက္မွန္ေတြ၊ ေနာက္ၾကည့္မွန္ေတြ၊ မ်က္မွန္ေတြ အထူးသျဖင့္ က်ိဳးပဲ့ေနတဲ့မ်က္မွန္၊ ကင္မရာ၊ အေဝးၾကည့္မွန္ေျပာင္း၊ မ်က္လုံး၊ ပြင့္ေနၿပီး ဘာမွမျမင္ရတဲ့ လူေသရဲ့မ်က္လုံး စတာေတြကိုအသုံးျပဳထားၿပီး အဲဒါေတြအားလုံးစုေပါင္းၿပီး အကယ္၍ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ မေကာင္းမွုကို လူ႔ေလာကအတြင္းမွာ ရွာေဖြေနရင္ အဲဒါဟာ လြဲမွားတဲ့ရွာေဖြမွုတစ္ခုျဖစ္ၿပီး တကယ္ေတာ့မေကာင္းမွုဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စိတ္အတြင္းမွာသာရွိတယ္ဆိုတဲ့ သေဘာတရားကို ျပင္းျပင္းထန္ထန္ေဖာ္ျပေနတယ္။ “သမိုင္းဆိုတာ ေရာဂါလကၡဏာျဖစ္ၿပီး ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေရာဂါ” လို႔ တခ်ိန္က ေမာ္စီတုံးေျပာခဲ့သလိုပဲေပါ့။
chinatown-jack-nicholson-faye-dunaway.jpg
Chinatown
ဒုတိယအတြင္းပုံရိပ္စနစ္ကေတာ့ နိုင္ငံေရးအက်င့္ပ်က္ျခစားမွုကို လူမွုေရးရဲ့ အဂၤေတအျဖစ္ ေျပာင္းလဲထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ စာခ်ဳပ္အတုေတြ၊ ေဖာက္ျပန္ေနတဲ့ ဥပေဒေတြ၊ အက်င့္ပ်က္ျခစားမွုေတြဟာ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းကို အတူတကြထိန္းခ်ဳပ္ထားၿပီး တိုးတက္မွုေတြကိုဖန္တီးေနတယ္။ ျပင္ပပုံရိပ္စနစ္ႏွစ္ခုကေတာ့ သမားရိုးက် ထပ္ဆင့္အဓိပၸာယ္ေတြရွိၿပီးသားျဖစ္တဲ့ ေရနဲ႔ မိုးေခါင္ျခင္း၊ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာရက္စက္ျခင္းနဲ႔ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအခ်စ္ တို႔ကို ထိထိေရာက္ေရာက္အသုံးျပဳထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။
Alien ဇာတ္ကားထြက္လာေတာ့ ေဟာလီးဝုဒ္ တရားလြန္ေနၿပီလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းနဲ႔ တိုင္းမ္ မဂၢဇင္းဟာ ပုံေတြေဝေဝဆာဆာနဲ႔ ဆယ္မ်က္ႏွာစာေဆာင္းပါးတစ္ပုဒ္ကိုေဖာ္ျပခဲ့တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ အဲဒီ႐ုပ္ရွင္မွာ လိင္လွုံေဆာ္မွုအားေကာင္းတဲ့ ပုံရိပ္စနစ္ကို အသုံးျပဳထားၿပီး သိသာထင္ရွားတဲ့ မုဒိန္းခန္းသုံးခန္းပါဝင္လို႔ပါပဲ။
ဆယ္စုႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာကို ျပန္သြားၾကည့္ရင္ ဟစ္ခ်္ေကာ့ရဲ့ Thrillers ေတြဟာ ျပင္းျပတဲ့ဘာသာေရးယုံၾကည္မွုပုံရိပ္ေတြနဲ႔ လိင္မွုကိစၥေတြကို ေပါင္းစပ္ထားခဲ့ၿပီး John Ford ရဲ့ Westerns ႐ုပ္ရွင္ေတြက အရိုင္းအစိုင္းဆန္မွုနဲ႔ ယဥ္ေက်းမွုဖြံ့ၿဖိဳးတိုးတက္မွုတို႔ကို လိုက္ေလ်ာညီေထြစြာ ေပါင္းစပ္ထားတာပါ။ တကယ္ေတာ့ ႏွစ္ရာစုေပါင္းမ်ားစြာကို ျပန္သြားၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ပုံရိပ္စနစ္ဆိုတာဟာ ဇာတ္လမ္းပညာ(story) နည္းတူ အင္မတန္အိုေဟာင္းေနၿပီဆိုတာ သေဘာေပါက္လာမွာပါ။ ဟိုးမားက သူ႔ရဲ့ အက္ပစ္ဇာတ္လမ္း(epics) ေတြအတြက္ လွပတဲ့ တန္ဆာဆင္မွုေတြလုပ္ခဲ့သလို Aeschylus, Sophocles, Euripides တို႔ကလည္း သူတို႔ရဲ့ျပဇာတ္ေတြအတြက္ အလားတူဖန္တီးခဲ့ၾကပါတယ္။ ရွိတ္စပီးယားဟာ သူ႔ရဲ့အႏုပညာလက္ရာေတြထဲ ခိုင္မာတဲ့ ပုံရိပ္စနစ္ေတြကို ထည့္သြင္းထားခဲ့သလို မယ္ဗီးလ္၊ အယ္လင္ပိုး၊ ေတာ္စတြိဳင္းလ္၊ ဒစ္ကင္း၊ ေအာ္ဝဲလ္၊ ဟဲမင္းေဝး၊ ခ်က္ေကာ့၊ ဘားနတ္ေရွာ၊ ဘက္ကတ္ စတဲ့ဝတၳဳေရးဆရာ၊ ျပဇာတ္ေရးဆရာႀကီးေတြအားလုံးဟာ ဒီစည္းမ်ဥ္းကို အေလးထားခဲ့ၾကပါတယ္။
႐ုပ္ရွင္ေတြေပၚလာေတာ့ ဝတၳဳေရးဆရာနဲ႔ ျပဇာတ္ေရးဆရာေတြဟာ အသံတိတ္႐ုပ္ရွင္ေတြရဲ့ ဇာတ္ညႊန္းေတြကို ဖန္တီးဖို႔ ေဟာလီးဝုဒ္၊ လန္ဒန္၊ ပဲရစ္၊ ဘာလင္၊ တိုက်ိဳ၊ ေမာ္စကို စတဲ့ၿမိဳ႕ေတြကို ေရာက္လာၾကတယ္။ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ ပထမဆုံးအဓိကဒါရိုက္တာႀကီးေတြျဖစ္တဲ့ D. W. Griffith, Eisenstein, Murnau တို႔ဟာလည္း ႐ုပ္ရွင္ဆိုတာ ျပဇာတ္ေကာင္းတစ္ပုဒ္လိုပဲ ၾကည့္သူရဲ့မသိစိတ္ထဲကို ထပ္တလဲလဲ မသိမသာေဖာ္ျပေနတဲ့ ပုံရိပ္ေတြကေနတဆင့္ ေရာက္ရွိသြားနိုင္တာကို သိနားလည္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ပုံရိပ္စနစ္တစ္ခုဟာ ၾကည့္ရွုသူလုံးဝမသိသာေစပဲ မသိစိတ္ထဲဝင္ေရာက္သြားေအာင္ျပဳလုပ္ဖို႔ လိုအပ္ပါတယ္။ လြန္ခဲ့တဲ့ႏွစ္ေတြတုန္းက ဘူႏြဲ(Luis Bunuel) ရဲ့ Viridiana ကိုၾကည့္မိေတာ့ ဘူႏြဲဟာ ႀကိဳးေတြကို အသုံးျပဳၿပီး ပုံရိပ္စနစ္တစ္ခုကို ဖန္တီးထားတာ သတိျပဳမိပါတယ္။ ကေလးတစ္ေယာက္ဟာ ႀကိဳးေတြနဲ႔ ခုန္ခ်တယ္၊ လူခ်မ္းသာတစ္ေယာက္ဟာ ႀကိဳးတစ္ေခ်ာင္းနဲ႔ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ႀကိဳးဆြဲခ်သတ္ေသတယ္၊ လူဆင္းရဲတစ္ေယာက္ဟာ ႀကိဳးကို ခါးပတ္အျဖစ္သုံးတယ္။ ငါးႀကိမ္ေျမာက္ေလာက္မွာ ႀကိဳးတစ္ေခ်ာင္းဟာ ပိတ္ကားျပင္ေပၚက်လာေတာ့ ပရိသတ္ေတြဟာ တညီတညြတ္တည္း “ဒါ သေကၤတပဲ” လို႔ေအာ္မိၾကတယ္။
piernas
Viridiana
သေကၤတဆိုတာဟာ သိစိတ္ကိုေက်ာ္လႊားၿပီး မသိစိတ္ထဲတိုက္ရိုက္ဝင္ေရာက္သြားနိုင္လို႔ ကၽြန္ေတာ္တို႔ နားလည္ထားတာထက္ပိုၿပီး အားႀကီးတဲ့ အရာျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႔ အိပ္မက္မက္တဲ့အခါ ျဖစ္သလိုပါပဲ။ သေကၤတကို အသုံးျပဳပုံဟာ ႐ုပ္ရွင္ေနာက္ခံေတးဂီတတီးခတ္တာနဲ႔ သေဘာတရားအတူတူပါပဲ။ အသံဟာ သိစိတ္မလိုပါဘူး၊ ကၽြန္ေတာ္တို႔ သတိမျပဳမိတဲ့အခါ ဂီတသံဟာ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ပိုၿပီးနက္နက္နဲနဲထိခိုက္ေစပါတယ္။ အဲဒီလိုပဲ သေကၤတပုံရိပ္ေတြဟာလည္း သူတို႔ကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ သေကၤတေတြမွန္း သတိမျပဳမိသေရြ႕ ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ထိခိုက္ လွုပ္ရွားေစပါတယ္။ သေကၤတကို သတိျပဳမိသြားတဲ့အခါ သူတို႔ဟာ စြမ္းအားမဲ့သြားၿပီး အဓိပၸာယ္မဲ့တဲ့အရာေတြအျဖစ္ေျပာင္းလဲသြားပါတယ္။
တခ်ိဳ႕ေတြက ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ပုံရိပ္စနစ္ကို ဖန္တီးဖို႔ရာဟာ ဒါရိုက္တာေတြရဲ့အလုပ္ျဖစ္ၿပီး သူတို႔သာလၽွင္ဖန္တီးသင့္တယ္လို႔ ေစာဒကတက္ၾကပါတယ္။ ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ ျပကြက္တိုင္းအတြက္ တာဝန္အရွိဆုံးသူဟာ ဒါရိုက္တာဆိုတာ ကၽြန္ေတာ္မျငင္းလိုပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ ကၽြန္ေတာ္ အထက္မွာရွင္းျပခဲ့တာကို သိနားလည္တဲ့ ဒါရိုက္တာ ဘယ္ႏွေယာက္ရွိပါသလဲ။ အနည္းစုပါပဲ။ တကမၻာလုံးမွာမွ ႏွစ္ဒါဇင္ေလာက္ပဲရွိေကာင္းရွိမယ္။ တကယ့္ကို အနည္းငယ္ေသာ ဒါရိုက္တာမ်ားသာလၽွင္ အလွအပရိုက္ထားတဲ့ ႐ုပ္ပုံေတြနဲ႔ ရသခံစားမွုကို ေဖာ္က်ဴးထားတဲ့ ႐ုပ္ပုံေတြရဲ့ ကြာျခားခ်က္ကို ေျပာျပနိုင္ပါလိမ့္မယ္။
ကၽြန္ေတာ္ကေတာ့ ဇာတ္ညႊန္းေရးဆရာက ႐ုပ္ရွင္ရဲ့ ပုံရိပ္စနစ္ကို အစျပဳၿပီး ဒါရိုက္တာနဲ႔ ဒီဇိုင္နာေတြက အဆုံးသတ္သင့္တယ္လို႔ ဆိုခ်င္ပါတယ္။ ဇာတ္လမ္းရဲ့ ကမၻာႀကီးကို ေဖာ္က်ဴးမယ့္ပုံရိပ္ေတြကို ပထမဆုံးစတင္စိတ္ကူးပုံေဖာ္တဲ့သူဟာ ဇာတ္ညႊန္းေရးသူသာျဖစ္တယ္မဟုတ္ပါလား။ တခါတရံ ကၽြန္ေတာ္တို႔ စာေရးေနတုန္းမွာ ပုံရိပ္အဆင္အျပင္ေတြဟာကၽြန္ေတာ္တို႔ေရးဖြဲ႕မွုေတြ၊ စကားေျပာေတြမွာ ပါဝင္လာတာကို အမွတ္မထင္သတိျပဳမိတတ္ပါတယ္။ အဲဒီလို သတိျပဳမိလာတဲ့အခါ ကၽြန္ေတာ္တို႔ဟာ အမ်ိဳးမ်ိဳးေသာပုံစံေတြနဲ႔ ဇာတ္လမ္းထဲ မသိမသာထည့္သြင္းရပါမယ္။ ပုံရိပ္စနစ္တစ္ခုဟာ သူ႔ဘာသာသူအလုပ္မျဖစ္ခဲ့ရင္ ေနာက္ထပ္တစ္ခုဖန္တီးရပါမယ္။ ပရိသတ္ေတြက ကၽြန္ေတာ္တို႔ ဘယ္လိုဖန္တီးတယ္စိတ္မဝင္စား၊ သူတို႔လိုခ်င္တာ ဇာတ္လမ္းအလုပ္ျဖစ္ဖို႔ပဲမဟုတ္ပါလား။
*Robert Mckee ရဲ့ Story စာအုပ္မွ Image Systems ကို ေဇာ္ဗိုလ္ဗိုလ္ဟိန္း ဘာသာျပန္ဆိုသည္။

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s